Geruisloos vertrek van Jan Janbroers uit Nederlands basketbalteam

Nog een leuk stukje uit ons verleden. Ditmaal over coach Jan Janbroers, die in november 1965 vertrok als coach van het Nederlandse team. Later zou blijken dat dit maar van korte duur was.

„Voorlopig is er niets meer uit te halen”

“Na afloop van het vierlandentoernooi heb ik de spelers een handje gegeven. Waarom doe je opeens zo plechtig, vroegen ze. Omdat ik ermee stop, zei ik”. Jan Janbroers, zes jaar trainer-coach van het Nederlandse basketbalteam, wilde geruisloos vertrekken. De officiële reden luidde “wegens drukke werkzaamheden”. Hij licht toe: “Het was een complex van factoren. Jarenlang heb ik mijn vakanties ervoor opgeofferd, steeds was ik bezig met het nationale team. Een heel belangrijke factor was mijn overweging: laat nu een ander het maar eens opknappen”.

Jan Janbroers, 37 jaar en als arts verbonden aan een farmaceutische fabriek, heeft met de felheid die hem kenmerkt zes jaren leidinggegeven aan de ontwikkeling van het Nederlandse basketbal. Hij kwam in 1959 in functie, tijdens een crisisperiode in de Nederlandse Basketbalbond (NBB). De bond had slechts 2500 leden, er waren nogal wat strubbelingen. De toenmalige voorzitter, mannetjesputter drs. G. den Boef had een uniek kort toespraakje gehouden: “Nu gaan wij basketballen”. Janbroers werd benoemd tot trainer-coach van Oranje. Voorzitter Den Boef sprak over intensieve training, cursussen voor het kader en hij stimuleerde Janbroers bij het schrijven van een technisch boek over basketbal. Het boek “Modern Basketbal” verscheen al spoedig als handleiding voor trainers. Janbroers overziet de afgelopen zes jaar, waarin de NBB groeide naar een organisatie met zevenduizend leden:

Vijfjarenplan

“Toen ik kwam stelde ik mij voor een vijfjarenplan af te werken. Ik had er erg lang over nagedacht, voelde er aanvankelijk niet veel voor de vereniging US te verlaten, dat ik in drie jaar tijd van degradatiekandidaat tot ploeg in de kampioenscompetitie had gemaakt. Na drie weigeringen heb ik tenslotte ja gezegd. Ik stelde mij voor de nationale ploeg weg te halen van de plaats waarop ze toen stond: 33e op de lijst van 36 basketbal spelende landen in Europa.” Met Cees Burgert als assistent ging Janbroers aan de slag. Hij schat nu de nationale formatie in de staartgroep van de grote middenklasse, een vijftiende plaats ongeveer”. Hij praat over de basis van het succes: Ik ben begonnen met het spelen van veel meer interlands. Zestig zijn er in de afgelopen zes jaar gespeeld. Daarvan wonnen we er 23. In de voorgaande periode van acht jaar werden er door het Nederlandse team maar 35 interlands gespeeld, waarvan er vier werden gewonnen. Verder is er een betere technische training gekomen. Ik heb de Vereniging van Technisch Kader opgericht, waarvoor cursussen worden gegeven. Ik gaf lessen aan bondsoefenmeesters, er kwam een hechter contact met clubtrainers.

Details

Om eens een paar details te noemen: “toen ik met de training van het Nederlandse team begon moest ik de spelers dingen die ze altijd deden afleren en dingen die ze niet deden aanleren. Ze hadden bijvoorbeeld nog nooit van de verdedigingstechniek gehoord. Het sprongschot kenden ze niet, de rebound was een raadsel.” Tussen deze drukke bedrijven door bemoeit Janbroers zich nog met de opleiding van basketbalkader in België. Hij doet dit in opdracht van het Nationaal Instituut voor Lichamelijke Opvoeding en Sport. Het besluit tot zijn vertrek hangt nauw samen met de toekomstmogelijkheden van het Nederlandse basketbal. Janbroers: “Ik geloof niet dat ik er meer uit kan halen op dit ogenblik. Daarvoor zijn de secundaire voorwaarden te gebrekkig. Het is wel voorgekomen dat we als Nederlandse ploeg moesten trainen in een zaal zonder baskets. We konden, bijvoorbeeld, het oefenprogramma voor het afgelopen vierlandentoernooi maar voor zestig procent afmaken. Verder is er de zalennood, Er zijn wel veel zalen, maar de meeste ruimten zijn te klein, te smal. Dat zal voorlopig wel een rem zijn op het Nederlandse basketbal.”

Mentaliteit

Verder gelooft Janbroers dat er wel het een en ander mankeert aan de mentaliteit van de topspelers. “Kijk eens, ik had wel kunnen aanblijven als trainer-coach, maar dan moest ik soms door tijdgebrek thuisblijven als de spelers naar het buitenland gingen. En dat kan niet. Dan gaan ze op stap en zo. Dat is vaker voorgekomen. Bij mij gebeurde dat niet. Ze zeggen in de basketwereld dat er twee strenge coaches zijn: Rob de Wit en ik. Misschien is dat wel zo, maar ik accepteer zulke dingen niet. Weet je wat het is? Het leven is tegenwoordig te goed voor de spelers. Er zijn vrijwel geen killers meer, geen knapen die echt willen knokken. Ik heb bijvoorbeeld jarenlang een pleidooi gehouden om niet te roken. Ik heb een rookverbod ingesteld, maar dan doen ze het stiekem. Dat vind ik niet zo heel erg, maar het tekent wel de mentaliteit. Een rookverbod, het voorschrift om regelmatig vroeg naar bed te gaan – daar komt tegenwoordig niets van terecht”. Jan Janbroers neemt afscheid van het Nederlandse topbasketbal in de overtuiging dat er heel wat ten goede is veranderd. Ook kent hij de tekortkomingen en daarvan noemt hij de opleiding van de jeugd, “waar bij ons zo ongeveer alles aan mankeert”. Hij heeft zijn best gedaan, gaat zich nu helemaal wijden aan de Haarlemse eredivisieclub Flamingo’s.

Voorwaarden

Met dezelfde intensiteit als waarmee hij de nationale ploeg leidde: “Voor ik een paar maanden geleden bij Flamingo’s kwam heb ik de voorwaarden gesteld dat ze meer leden moesten werven en dat er eindelijk eens een bestuur moest komen. Het is gewoon niet te geloven, maar die vereniging bestaat tien jaar en er was eigenlijk helemaal geen echt bestuur. Dat kun je meemaken in de NBB, die men door de jaren heen steeds maar heel vriendelijk “een jonge bond” blijft noemen. Maar nu zit ik dan bij Flamingo’s, dat is nu écht mijn hobby. Je kunt zoveel interessante dingen doen bij een club.” Het zal hem toch weer heel veel tijd gaan kosten. Ter verklaring stelt dokter Janbroers een diagnose: “Er bestaat een basketbalziekte. Als je daardoor geïnfecteerd wordt, ben je verloren”.

Note: Jan Janbroers wordt gezien als een van de grondleggers van het Nederlandse basketbal.

Hij richtte, vlak na de tweede wereldoorlog, vanuit de Amsterdamse voetbalclub Blauw Wit de Amsterdamse club The Blue Stars op.

Van 1959 tot 1968 was hij bondscoach van het Nederlandse basketbalteam. Toen hij besloot als bondscoach te stoppen, gaf hij nog wel het advies om de lokale competities te vervangen door een landelijke eredivisie, wat toen ook gebeurd is.

Daarna was hij trainer van Levi’s Flamingo’s uit Haarlem, waarmee hij van 1971-1973 driemaal op rij de landstitel behaalde. In 1962 gaf Janbroers een boek uit, Modern Basketball, dat wordt gezien als de bijbel voor basketbaltrainers. In 1980 richtte hij het bedrijf MediServ, dat klinisch onderzoek doet naar nieuwe geneesmiddelen. Van 1981 tot 1983 was hij coach van het Belgische Antwerpse BBC, de voorloper van het huidige Antwerp Giants.

In november 2004 werd bij Janbroers een sarcoom ontdekt. Ruim een jaar later overleed hij.

Een gedachte over “Geruisloos vertrek van Jan Janbroers uit Nederlands basketbalteam

  1. Prachtig verhaal! Toen ik in 1968 bij Flamingo’s begon was ik 15 en was Janbroers coach van het eerste team. We kregen als junioren training van oa. Karel Vrolijk, Harry Kip. Het clubblad werd volgeschreven door Mart Smeets,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s