Phil Sellers Remembers a better time

Phil Sellers, now a basketball player only on Sunday mornings, stretches out on a couch in the housing project apartment in which he grew up and where he has returned to live for a while. He has just come in from work.

His tie is loosened, and he has kicked off a shoe. He looks at the ceiling and talks about how high school was his best time. ”I felt so dominating,” he said. ”I just knew I was better than high school players, like the expression, ‘A man among boys.’ ”

He is years removed from a brief and sour career as a professional and from his all-America season at Rutgers, where he was the self-appointed but undisputed leader of a team that came within two games of the national championship. Teammates, some of whom have enjoyed professional careers far better than his, say that a week seldom passes when they are not asked what has become of him. He is the office manager for a Perth Amboy mortgage firm, they reply, and he is a part-time assistant coach at Rutgers.

Dick Vitale, who recruited Sellers when he was an assistant coach at Rutgers, and who later became a professional coach and a broadcaster, says that his career was established because he brought Sellers to the program at Rutgers, then less-than-noteworthy, despite competing overtures made by more than 200 schools.

Confidence Eroded

Ed Jordan, a guard for the Los Angeles Lakers and a college teammate, says that he and several other players chose Rutgers simply because Sellers had.

And Dr. Edward Bloustein, the president of the university, says that Sellers ”epitomized and symbolized in ways that people who gain the public eye sometimes do, a movement at Rutgers toward quality and self-assurance. He helped instill a sense of confidence in the university that persists today.”

It was a confidence bordering on arrogance that made Sellers so compelling a figure on the court. But when he was confronted for the first time with his own limitations in the 1976 National Collegiate Athletic Association tournament, that confidence began eroding. Three years later, when Vitale invited Sellers to his Detroit Pistons tryout camp, he saw none of the conceit that had so impressed him when he had first watched other high school players back away from Sellers and college coaches line gymnasium walls to see him play. After the camp’s final day, he called Sellers into his office and told him, ”It’s over.”

”Maybe it was made up; maybe it never was,” Sellers said of the confidence that allowed him to impose himself on a game. ”Maybe it wasn’t meant for me to make it in the pros. I thought I could adjust. This was playing with professionals, and I was in their environment. I just didn’t have control of the situation. It wasn’t Phil Sellers’ show anymore.”

When he was 14, playing in a junior high school basketball clinic, Sellers and the other players were asked to dribble to the basket and shoot layups. He dunked the ball, recalled Jerry Wichern, his coach at Thomas Jefferson High School in Brooklyn. Sellers, as a freshman, was 6 feet tall and placed on the varsity.

Forced to Be Assertive

Basketball had not been his favorite sport. But because he was big for his age, Sellers says, he was pressured to play with those several years older, or risk incurring their ridicule. He recalls the games as being particularly physical and that it was necessary to be assertive. ”I used to get beat up and pushed around,” he said of playground games in the Brownsville section of Brooklyn.

”I always felt that if you backed down they were going to take advantage of you,” Sellers said. ”People would attempt it if they saw any weakness in you. I became very aggressive in sports.”

By his senior year, Sellers was 6-5 and 190 pounds, and was regarded as the finest high school player in the metropolitan area. Sellers chose to attend Notre Dame. But after signing a letter of intent, he began sensing that his shortcomings as a student could jeopardize his eligibility. He switched his choice to Rutgers, where he could enroll in a program at Livingston College, a division of the university that accepted students of his academic ability. He also enjoyed the prospect of living far enough from Brownsville to be on his own, but close enough so that his family could see him play.

He joined a team that played in a 2,800-seat gymnasium, that had several successful seasons, but gained little prominence. ”All of a sudden there was this explosion,” said Les Unger, then the school’s sports information director. ”There was a large number of black players that Rutgers never had before. There was a change in personality in basketball. Phil Sellers was the most highly recruited athlete that Rutgers ever got. He just had a charisma when he walked on the court.”

Feared a Younger Player

Jordan arrived the following year and became Sellers’ roommate and shadow, following him, he recalls, ”a step behind, hanging on his coattails. He was the man for us.”

When Rutgers set about hiring a new head coach after his freshman year, Sellers asked that he and his teammate Mike Dabney be permitted to attend the interviews. And though the coach he preferred, Tom Young, was hired, an uneasiness grew between them.

”He would have preferred running the basketball team than having me run it,” Young said recently. The friction was such that during Sellers’s junior year, Young told his team, ”Phil isn’t the one who makes out the starting lineup around here.”

Sellers’s domination of the team -he called his teammates ”my players” – was perhaps matched only by his fear of being supplanted by a younger, better player. When Hollis Copeland, who later played for the New York Knicks, came to Rutgers during Sellers’s third year, he was assigned to guard Sellers in practice. The play was savage. ”I was afraid of Copeland,” Sellers recalled. ”I had to keep him down, or I’d be out of the picture.”

During Sellers’s senior year, Rutgers went undefeated during its regular season. The Scarlet Knights were, to his pleasure, a running team, defeating their sometimes-mediocre opponents by an average margin of 22 points. He set the school’s career scoring record (2,399 points) and rebounding record (1,111 rebounds) during the season. Both records still stand. When he scored his record-setting point, the game was stopped and Dr. Bloustein presented him with the ball. Heroics Against St. John’s

Sellers had one last outstanding moment, in the game against St. John’s that put Rutgers in the N.C.A.A. tournament. Trailing by 3 points with less than 5 minutes remaining, Rutgers called time out. The players approached the bench.

”Give me the ball,” Young recalled Sellers saying. ”I said, ‘Phil, we’re going to run our offense.’ He said it three times, ‘Give me the ball,’ ” Young said. In the next 90 seconds, Sellers scored 6 points and Rutgers won. But he scored only 36 points in the next three tournament games after averaging just under 20 points a game during the season. Jordan emerged as the star. Other teammates played well, and Rutgers won.

Perhaps, Sellers says, all the players whom he’d outgrown so early were at last catching up with him. He recalls how much more difficult the game became the older he got and how frightening it was seeing a younger player like Copeland, who could jump so high.

Still, the team won a berth in the tournament’s semifinal round against the University of Michigan. ”For the first time, I got the serious butterflies,” Sellers said. ”I went to practice, and there were 1,500 people there. You couldn’t miss a layup. It was like, ‘Oh God, the interviews, the pressure.’ Sometimes I just used to stay in my room.”

Dropped by Pistons

Sellers was matched against Wayman Britt, who was two inches shorter but particularly skilled on defense. Analyzing Seller’s weaknesses, Britt adjusted his defense. He kept him from getting the ball. He would not let him dribble before shooting. And Britt taunted him. ”I said, ‘Give him the ball,’ ” Britt recalled. ” ‘Give him the ball. You can’t shoot.’ ”

He recalled the look in Sellers’s eyes before the game began. ”His eyes said, ‘I can take you and stuff you if I want it,’ ” said Britt, after whom Michigan’s defensive player of the year award is now named. ”It changed after 10 minutes of second half. He realized our lead was getting stretched. He was probably getting tired. There was no anger, more frustration.”

Britt’s reading was an accurate one, Sellers says. ”I knew I had them,” he said of his limitations. ”It was just a matter of time.” He scored only 11 points. Rutgers lost 86-70.

Although a first-team all American, Sellers was not invited to the Olympic team tryouts, but Jordan was. His value had dropped enough to make him only a third-round choice in the National Basketball Association’s college draft. The Detroit Pistons signed him to a $40,000 contract, but because he could no longer physically dominate players at forward he was converted to guard.

He played sparingly and was cut early the next season. ”I couldn’t play guard. They had doubts. Even me, I had doubts,” Sellers said. ”There was no way I was going to be too sure of myself. That’s probably where the arrogance went. I didn’t understand. I didn’t understand what was going on.

Played in Holland

Sellers married soon after he was cut. He and his wife have a 4-year-old son, Philip. The marriage ended in December. He played in Holland for a season for Amstelveen but, disappointed with the quality of play, returned to New Jersey where he found work as a program coordinator in a Federal jobs program. Later, Sellers, who was 15 credits short of graduating, worked as a courier for U.S. Steel but was laid off. Three years ago, Rutgers hired him as a parttime assistant. Sellers, says Young, has a good rapport with the players and assists in local recruiting. ”His name is still magic in New York,” he said.

For the time being and perhaps for a year, Sellers plans to live with his parents, who are pleased to have one of their children home. Graffiti covers the walls inside their building in Brownsville, and the glass on doors is punched out.

Sellers says he is loath to envision his life as one that burned hot but too quickly. ”I’m not going to let it happen,” he said. ”I’ve heard the stories. I’m not going to be one of those guys sitting in the park saying, ‘I’ve been there.’ Kids ask you, ‘What do you do?’ I tell them, ‘I go to work every day, shirt and tie.’ People see me. They say, ‘Phil’s working.’ That’s getting out – when people in a community know you’ve been some place. I feel I’m doing something.”

Marcel Welch, “Dwerg onder de reuzen”

Marcel Welch was met zijn 1.63 meter in de basketballwereld een dwerg onder de reuzen. Op grond van zijn lichaamsbouw zou hij in tal van landen niet eens aan de bak komen, maar in Nederland wist de kleine balgoochelaar zich jarenlang aan de top weten te handhaven.


Zijn gebrek aan lengte heeft hij nooit als een handicap beschouwd. „Als ik daar een probleem van zou hebben gemaakt, dan zou het onherroepelijk mis zijn gegaan. Dan zou ik mentaal niet meer in staat zijn geweest om deze sport te beoefenen. Wat ik aan centimeters te kort kwam, compenseerde ik door mijn snelheid en beweeglijkheid. Bovendien sprong ik redelijk hoog. Ik kon over de langste spelers heen schieten. Ik had het gevoel dat ik iedereen aan kon en dat goldt geloof ik voor alle jongens in de ploeg.”


Marcel Welch drukt zich nog maar zwakjes uit als hij zegt dat hij „redelijk hoog” kon springen. In topconditie was de Surinamer net een springveer. Toen hij in Paramaribo nog doelman was van de voetbalclub Hercules, kon hij met zijn hoofd bij de lat. Als jongen werd Marcel meer geboeid door voetbal dan door basketball, maar na zijn komst in Nederland is basketball „alles” voor hem geworden. Na eerst bij AMVJ te hebben gespeeld, werd hij door Jan Bruin naar Rotterdam Zuid gehaald en daar heeft hij de volledige opmars meegemaakt met als bekroning het kampioenschap van Nederland.

„Dat kampioenschap was voor mij een geweldige belevenis. Toen ik ’s avonds na het feest thuiskwam, heb ik nog uren in m’n eentje zitten, nagenieten. Toen heb ik alle gebeurtenissen van de afgelopen jaren, waarin we drie keer tweede werden en ook een paar keer dichtbij de beker waren, nog eens de revue laten passeren. Voor onze coach Jan Bruin vond ik het geweldig. Het is ongelooflijk wat die man allemaal voor ons en voor de club heeft gedaan.”

Een klein deeltje van het verhaal over Bill Sheridan.

Uit het hoofdstuk “de Topcoaches” van Vervlogen Tijden II, een klein deeltje van het verhaal over Bill Sheridan.

Op 10-jarige leeftijd was hij voor het eerst bewust bezig met basketbal. Daarna speelde hij in tal van teams op amateurbasis. Voornamelijk in de stad New York, waarin hij op Staten Island het grootste deel van zijn jeugd doorbracht

De rasechte New Yorker bracht het in eigen land niet verder dan assistent-coach van het universiteitsteam van Virginia Tech. Als actief basketballer had hij te weinig kwaliteiten om tot de rijen van de professionals toe te treden. Maar de oer-Amerikaanse sport beheerste zijn leven al in een vroeg stadium. Als een soort recreatieleider was hij in de volkswijken als Brooklyn intensief bezig met basketbal.

Toen hij 22 jaar was, melde hij zich in een opwelling bij het befaamde Amerikaanse marinierskorps en klom in vier jaar op tot de rang van kapitein. Veel collega’s zag hij in die periode naar Vietnam vertrekken, maar Sheridan bleef op de basis. „Niet omdat ik me gedrukt heb of zo. Ik heb gewoon geen bevel gekregen om te gaan. ” Na het gedisciplineerde leventje pakte Bill Sheridan zijn oude stiel weer op. In de achterbuurten van New Vork leerde hij de jeugd de fijne kneepjes van de basketballsport. Een tijdje ook vond hij emplooi als barkeeper.

bill1 In 1973 besloot hij naar Europa te gaan. „Eigenlijk als toerist, al hoopte ik in het basketball aan de slag te kunnen komen. Als speler in eerste instantie, maar dat viel tegen. Het peil in Europa was veel hoger dan ik had gedacht. Via een introductie van de Belg René Mol (oud coach Nederlands team) kwam de Amerikaan als coach terecht bij Punch. In december 1973 begon in Delft voor hem een periode die een reeks van successen én — voor hem – onverklaarbare teleurstellingen opleverde.

De ondergesneeuwde Europese optredens van Transol Rotterdam Zuid

Altijd als men het heeft over de Europese optredens van Nederlandse clubteams, dan komen de prestaties van Den Bosch, Den Helder, Leiden, Amsterdam, Donar en natuurlijk Levi’s Flamingo’s ter sprake en maar zelden praat men over de prestaties van Transol RZ en dat is eigenlijk niet terecht.

Rotterdam Zuid betrad in 1968 de Eredivisie, waar het tot 1980 verbleef. In de seizoenen 1982/83 en 1983/84 kwam Rotterdam Zuid kort terug in de Eredivisie. Ook speelde de club regelmatig Europese wedstrijden. Sporthal de Enk was de thuishaven van de club.

Naamloos1 De Rotterdamse club bereikte tweemaal de kwartfinale poule in de Europa Cup I (tegenwoordig de Euroleague). Wat betekende dat ze bij de beste twaalf teams van Europa behoorden. In Ahoy nam Rotterdam Zuid het onder andere op tegen Europese grootmachten als Maccabi Tel Aviv, Real Madrid en Cantu. Bij de wedstrijden in Ahoy trok Rotterdam Zuid regelmatig rond de 5.000 toeschouwers.

De Rotterdamse club had een sterke Nederlandse kern met onder anderen Jan Dekker, Marcel Welch, Jan Loorbach, Hugo en Ruud Harrewijn en Wim Weemhof. Daarnaast beschikte het team over Amerikanen als oud NBA-speler Jackie Dinkins, Lerman Battle en Roger Morningstar. Het team stond in die jaren onder de hoede van coach Jan Bruin, maar ook deze fanatieke en zeer kundige coach wordt niet altijd meegenomen in het rijtje van Nederlandse topcoaches.


1e ronde:

Transol Rotteram Zuid – Sutton and Crystal Palace BC (UK) 107-55 en 87-65

2e ronde:

Transol Rotteram Zuid – Muhafazgücü SK Ankara (TUR) 96-65 en 89-76

Kwartfinale poule: laatste 12

  1. Real Madrid CF (ESP)   8-0
  2. AS Berck Basket (FRA)   4-4
  3. Maccabi Tel Aviv (ISR)  4-4
  4. Transol Rotterdam Zuid (NED)  4-4
  5. Alvik BK Stockholm (SWE)  0-8
  6. CSKA Moskou (RUS) 0-0

Transol Rotterdam Zuid – Maccabi Tel Aviv (isr) 85-94 en 91-90

Transol Rotterdam Zuid – AS Berck Basket (fra) 94-84 en 94-102

Transol Rotterdam Zuid – Real Madrid (esp) 74-104 en 81-89

Transol Rotterdam Zuid – Alvik BK Stockholm (swe) 104-71 en 74-72



1e ronde:

Vrij geloot

2e ronde:

Transol Rotterdam Zuid – Embassy All-Stars Bromley (UK)  90-87 en 117-66

Kwartfinale poule: laatste 12

  1. Real Madrid (ESP)   9-1
  2. Forst Pall. Cantu (ITA)       6-4
  3. Maccabi Tel Aviv (ISR)  4-6
  4. UBSC Sefra Wien (AUT)   4-6
  5. Transol Rotterdam Zuid (NED)   2-8
  6. SP Federale Lugano (SUI)   2-8

Transol Rotterdam Zuid – Maccabi Tel Aviv (isr) 118—86 en 86-87

Transol Rotterdam Zuid – Forst Pall. Cantu (ita) 95-96 en 67-96

Transol Rotterdam Zuid – Real Madrid (esp) 85-111 en 97-124

Transol Rotterdam Zuid – SP Federale Lugano (sui) 98-91 en 82-85

Transol Rotterdam Zuid – UBSC Sefra Wien (aut) 75-119 en 86-99

Pete Miller: ‘Ons publiek verdient een kampioenschap’

Uit het hoofdstuk “onvergetelijke Amerikanen in de Nederlandse Eredivisie” van het nog te verschijnen boek Vervlogen Tijden II.

Pete Miller: ‘Ons publiek verdient een kampioenschap’

Drie jaar geleden toen de Amerikaan Pete Miller uit het vliegtuig stapte, maakte zich enige argwaan meester van de Donar-delegatie die op hem wachtte. Voor hen stond een wat schuchtere, tenger gebouwde jongeman met een bleek en spits gezicht. Kon dat wel een goede basketballer zijn, was de met vrees vervulde gedachte. Intussen weet iedereen wel beter. Richard (roepnaam Pete) Miller uit Californië heeft zich ontpopt als de meest betekenisvolle buitenlandse speler die het Groningse Donar in zijn midden heeft gehad. Hoe dikwijls bracht hij een afgeladen Evenementenhal niet in verrukking met zijn dynamische speeltrant. Miller werd de onbetwiste gangmaker van Donar. Hij is verbazingwekkend snel, speelt gedurfd, beschikt over veel sprongkracht die hem ondanks zijn bepaald niet uitzonderlijke lengte in staat stelt de bal door de ring te knallen en is gehaaid in het onderscheppen van de bal van de tegenstander. Daarnaast was Pete Miller twee seizoenen Donars beste schutter en het vorig jaar werd hij getooid met de titel „koning van de steal”, omdat hij van alle eredivisiespelers het vaakst de bal van een rivaal afpikte. Pete Miller is nu aan zijn derde seizoen begonnen in Groningen en wat hem en zijn vrouw betreft is het niet het laatste. Aan het eind van het gesprek mijmert hij: „Ik weet niet of ik het eigenlijk wel kan zeggen, maar kampioen worden en dan een jaar Europa Cup spelen is mijn harte wens. Dat zou ik dolgraag eens meemaken.”

peteDonar’s spelbepalende nummer vier verschijnt onopvallend in het afgesproken Groningse etablissement. Ooit betrad zijn landgenoot Fred Devaughn dezelfde plaats als een soort bezienswaardigheid: een erg grote en zwarte Amerikaan, die als één van Donars eerste buitenlanders veel populariteit genoot. Miller zakt met een grauw gelaat in een stoel, hij ziet er vermoeid en afgetraind uit. De oorzaak: hij heeft zich de afgelopen maanden danig uitgesloofd. Al was het weer nog zo verleidelijk om naar het strand te gaan, Miller werkte onder de Californische zon vrijwel dagelijks een intensief trainingsprogramma af. Hij besefte dat het wel eens een heel belangrijk jaar voor Donar zou kunnen worden, vandaar.

Een vorig interview met hem, liet een onbevredigd gevoel bij de vragensteller achter omdat Pete Miller er een hekel aan heeft zich op een voetstuk laten plaatsen. Miller: „Buiten het veld wil ik niet op de voorgrond treden, want ik houd niet zo van egocentrisch gedrag. Hij moet dan ook enige aarzeling overwinnen alvorens te vertellen over zijn leven in de Verenigde Staten. Dan: „Ik werd geboren in Pennsylvania, maar het grootste deel van mijn leven woonde ik in Californië. Ik heb twee oudere broers en een zuster. Mijn oudste broer was mijn idool toen ik een jaar of negen was, hij basketbalde en lijkt veel op me. Zoals iedere jongen speelde ik honkbal op school, maar ik vond het niet leuk om te doen. Voor Amerikaans voetbal was ik te klein en te licht. Mijn moeder stuurde me naar tennisles, maar basketbal betekende alles voor mij. Toen ze een keer kwam kijken hoever ik was gevorderd vertelde de leraar haar dat ik al een paar weken niet meer was verschenen. Ik was ergens stiekem in een zaal gaan basketballen. Je kunt het hele jaar doorspelen, er is altijd wel een sporthal open waar je terecht kunt. Bovendien is buiten spelen zomer en winter mogelijk in Californié.”

Niet nodig

Pete Miller studeerde en op drie verschillende plaatsen voordat hij naar Groningen kwam. Mijn broer was hoofdcoach op Idaho Universitv, dus begon ik daar. Ik speelde er trouwens in het tweede team. Maar het liep snel anders omdat mijn broer werd ontslagen. Ik twijfelde of ik zou blijven. Toen er een nieuwe coach kwam werd tegen me gezegd: „We hebben je niet nodig.” Dat was een geweldige klap voor mij. Daarna ben ik naar een kleinere school gegaan in Fullerton, een half uur rijden van Los Angeles. Een half jaar ben ik er slechts geweest en toen vertrok ik naar San José State. Volgens de regels moest ik een jaar wachten voor dat ik mocht spelen. Na die gedwongen stilstand ging het eerst moeilijk, het tweede seizoen ging wel goed. Tja, en toen werd mij gevraagd of ik zin had naar Europa te gaan.”

Hoe kwam je nou met Donar in contact?

Miller: „Dat is via Ron Mulder gegaan. Die kende mijn broer vrij goed en hij vertelde hem dat hij een guard en een center zocht voor een club in Nederland. Mijn broer vroeg toen of ik daarvoor voelde en daarna namen Mulder en ik contact met elkaar op. Mijn vrouw en ik hebben er een paar dagen over nagedacht, toen stond ons besluit vast. Het was me wel duidelijk dat ik in het Amerikaanse basketbal moeilijk hogerop zou kunnen komen. Een stuk of drie profteams wilden me wel testen, maar dat zegt nog niet alles. De concurrentie is bijzonder groot. Van het type speler dat ik ben gaan er dertien in een dozijn en verder dan een plaatsje op de bank zou ik het toch niet kunnen brengen. Daar kun je dan wel zo’n 30.000 dollar voor krijgen, maar ik voel er weinig voor om nooit te kunnen spelen.

Kon je je studie zo maar afbreken

Miller: „Dat is geen probleem. Ik deed lichamelijke opvoeding en moet nog één jaar volmaken. Daar kan ik op elk moment weer aan beginnen. Daarnaast werkte ik in een sportartikelenwinkel, mijn vrouw was secretaresse op een soort bank. We waren nog geen jaar getrouwd toen we besloten naar Nederland te gaan. Daarom hadden we niet zo veel spullen. We hebben wat bij kennissen opgeslagen, de rest, ook onze auto, verkochten we. Als we ons voorgoed in Calitornië vestigen zien we wel weer. Als ik de kans krijg wil ik dan ergens als basket balcoach gaan werken.”


Hard gewerkt

De afgelopen zomer assisteerde Pete Miller zijn broer in een basketbalkamp, waar teamgenoot Renso Zwiers een tijdje zijn vakantie doorbracht. Voor uitstapjes bleek Miller niet veel tijd te hebben. Hij trainde veel in zijn eentje. Miller: Ja, ik heb hard gewerkt aan mijn conditie, veel loopwerk en zo. Ik liep vaak een 1500 of 3000 meter, maar natuurlijk ook veel sprints. Verder deed ik aan gewichtstraining, met een speciaal toestel dat Amerikaanse voetballers gebruiken. Het dient vooral om de beenspieren te versterken.” Van veel in Nederland spelende Amerikanen is bekend dat ze zich behoorlijk vervelen en met hun vrije tijd buiten de basketbalzalen geen raad weten. Wyndell Madkins, die ruim anderhalf seizoen voor Donar uitkwam, vermaakte zich met fietstochten in de omgeving van Groningen, wat een fraai schouwspel moet hebben opgeleverd. Ook kon men hem fotograferend in de stad aantreffen. Miller heeft zich, naar zijn zeggen, nog nimmer verveeld. “Je kunt er echt wel iets van maken als je wilt. Ik werk mee aan het scholenprogramma van Donar en twee jaar ben ik coach geweest van Celeritas, eerst van het eerste team, daarna van de jeugd. Nu heb ik tot taak de coaching van de jeugdploegen van Donar te organiseren. Ik ben ook altijd bij de trainingen. Verder heb ik vorig jaar de Volksuniversiteit bezocht om wat Nederlands te leren en ik lees vrij veel. Ik ben erg geïnteresseerd in geschiedenis, dat was trouwens mijn tweede studie. Als we een tijdje niet hoeven te spelen, zoals aan het eind van het jaar, gaan we er op uit om veel van Europa te zien. De vorige winter waren we in Zwitserland, waar ik enthousiast geworden ben voor Langlaufen. Daar wil ik me thuis ook intensief mee bezig gaan houden. In de bergen is sneeuw genoeg en als je wilt stap je in de auto en kun je dezelfde dag nog heerlijk aan het strand liggen.”

Oude vriend

Het toeval wil dat Pete Miller onlangs bij Donar een vroegere vriend heeft kunnen begroeten. „Ja, Everett Fopma kende ik al erg goed. We hebben samen op Idaho gezeten. Een geweldige kerel, die het hier ook reuze naar zijn zin heeft. We hebben gewoon de beste Nederlandse Amerikaan van Kinzo erbij gekregen en een fijne vent voor de ploeg. Omdat hij een goede schutter is zal de afwerking wat minder van mij afhankelijk zijn. Als team zijn we een stuk sterker geworden. Ook is de sfeer wat veranderd. Er is meer eerzucht in de ploeg gekomen, misschien omdat we voor ons zelf weten dat we het dit jaar kunnen maken. Je kunt zeggen dat Den Bosch over meer goede spelers beschikt, maar ze mogen er maar vijf tegelijk opstellen en we hebben laten zien dat we ze aankunnen. Het wordt doorslaggevend wie er uit van de ander wint.”

Een zwak punt, geeft Pete Miller toe, is dat hij snel ontvlambaar is door verkeerde arbitrale beslissingen. „Ik moet me inderdaad beter proberen te beheersen, want als ik me erger aan de scheidsrechters speel ik slecht. Tegenstanders kunnen me niet kwaad krijgen, al denken sommige coaches van wel.”

Tenslotte, nadat hij voorzichtig over de Europa Cup heeft gerept, zegt Pete Miller uit de grond van zijn hart: „Ons publiek verdient een kampioenschap. Zoals het ons altijd steunt en ook werkelijk begrijpt wat er gebeurt, dat is uniek.”


Basketbaltopper met een recordaantal toeschouwers 

Ik duik zo nu en dan onder in de Nederlandse basketball historie en kwam dit stukje tegen.

Basketbaltopper met een recordaantal van 6.500 toeschouwers 

Op 28 februari 1974 bereikte het Nederlandse basketball een nieuwe mijlpaal toen de topper Transol RZ – Levi’s Flamingo’s goed was voor een nagenoeg volle bak in het Rotterdams Sportpaleis. Dat getal van zo’n 6.500 toeschouwers betekende een basketballrecord, het oude record van 5.000 toeschouwers stamt uit 1972 bij de wedstrijd Transol RZ versus Raak Punch. En Transol hield zich nadrukkelijk bezig met klantenbinding door het duel met 85-76 te winnen.

Transol-Levi’s was de wedstrijd van de meningsbevestiging. Jack Dinkins bevestigde de mening over zijn hoge kwaliteit op zijn eigen tegenstrijdige wijze: laconiek en explosief. Hij pakte 14 rebounds en scoorde via een percentage van 58 een totaal van 22 punten. Jan Dekker bleef hem met 23 punten ruim voor (tegen 48 procent; teamgemiddelde 47 procent) en etaleerde opnieuw duidelijk dat dagelijks trainen onvoorstelbare kwaliteitsverbeteringen tot gevolg heeft. Aanvoerder Dekker sleepte Transol door zijn enige crisis. In de 20ste minuut kwam Levi’s terug tot 60-54, na een ruststand van 44-32. Dekker scoorde geïnspireerd driemaal, benutte twee strafworpen en Transol was ongeveer terug op de kloof (68-58), die na 17 minuten bij 36-26 was geslagen en nagenoeg de gehele wedstrijd gehandhaafd bleef.

Dat Levi’s zoals vermeld toch nog eenmaal aardig vorderde bij het overbruggen van die achterstand, dankte het aan Hank Smith die zijn gramschap over zeven minuten zitten op de bank meteen na rust afreageerde via het scoren van 16 punten achtereen. En ook dat was in overeenstemming met het momenteel te doen gebruikelijke wedstrijdgedrag van Hank Smith. Zoals ook het uitblijven van een positieve reactie van zijn teamgenoten op dit toch stimulerend voorbeeld geheel de verwachtingen bevestigde. Maanden geleden werd hier al gesignaleerd dat Levi’s mentaal in moeilijkheden verkeerde. Het grote probleem was het virtuoos en dominerend optreden van de nieuwe Amerikaanse speler Barry Leibowitz, waaruit een stuk na-ijver bij andere spelers voortvloeide.

Het moet opmerkelijk worden genoemd dat coach Steuer en zijn team er nog steeds niet in geslaagd zijn deze problematiek afdoende het hoofd te bieden. Af en toe leek er verbetering op te treden. Maar enkele weken geleden won Leibowitz voor Levi’s met veel vertoon van individuele kwaliteit de wedstrijd tegen Raak Punch. Van dat moment af was het weer totaal mis. Frank Kales, een van de spelers van Levi’s die op het veld een functie heeft die zich laat vergelijken met die van Leibowitz hierover. Barry moet een coach hebben, die hem zeer streng begeleidt. Hij heeft een goed afstandsschot en moet dus schieten. En als de verdediging naar hem toekomt moet hij ‘een pass geven. Hij moet bef spel niet naar zich toehalen. Wij staan dan maar te wachten. In de break mag hij dan gerust’ eens scoren na de bal achter zijn rug om onder zijn been door en om zijn hoofd heen met tegeneffect via het bord te schieten. Maar Egon (Steuer) heeft te weinig grip op hem”. Egon Steuer beseft dat Leibowitz het beste tot zijn recht komt als hij vrijheid van handelen heeft. Maar hij beseft ook dat een belangrijk deel van zijn ploeg in dat geval onder de maat blijft. Egon Steuer zit dan ook zeer gespleten te coachen.

Bij 54-40 in deze wedstijd haalde hij Leibowitz uit het veld en zag zijn ploeg terugkomen tot de al gesignaleerde marge van zes punten. Maar verder kwam men niet. En toen Leibowitz terug kwam na vijf fouten voor Kales werd het van 77-64 prompt 77-68 dankzij twee schitterende acties van de omstreden Amerikaan, waarna voor resp. Akerboom en Kip het scoren als moeilijkheidsfactor verwant was aan het posten van een brief. Maar verder kwam Levi’s weer niet. De topscores: Transol: Dekker 23, Dinkins 22,  Richardson 17. Levi’s: Smith 23, Akerboom 18 en Kip 15.

Jimmy Dijkstra, “Friese Amerikaan in Groningen”

Een tweede verhaal uit Vervlogen tijden II over de periode 1975 – 1990:

Jimmy Dijkstra, “Friese Amerikaan in Groningen”

Twee dagen na de nederlaag tegen het in de eredivisie basketbal toch matig opererende Arke Reizen Enschede baalt Jimmy Dijkstra nog best. In het kantoor van werkgever Nationale Nederlanden op de Groninger Grote Markt kijkt hij wat sip voor zich uit en veert alleen op als hij hoort dat Sperry Remington in Den Bosch het aan de broek heeft gehad van Pioneer Punch.

Jimmy Dijkstra zou in plaats van Nederlandse Amerikaan beter kunnen worden betiteld als Friese Amerikaan. De vader van Jimmy is namelijk geboren in Leeuwarden en op ongeveer 15-jarige leeftijd met zijn ouders naar Amerika geëmigreerd. “Waarom ze precies emigreerden”, vertelt Jimmy in knauwerig Amerikaans, is mij nooit duidelijk geworden. “Mijn vader is met een Amerikaanse vrouw getrouwd en thuis werd zelden of nooit over Nederland gesproken. Ik geloof dat de reden van emigratie iets te maken had met moeilijkheden die mijn grootvader, bezitter van een taxibedrijf, met de autoriteiten had. Het fijne weet ik daar niet van af.”

Jimmy groeide op in Californië en speelde basketbal op Santa Barbara City College. Middenin het vorige basketbalseizoen bleek zijn Nederlandse nationaliteit plotseling van belang te zijn. Ron Mulder, de toenmalige coach van Donar ontdekte dat zijn ex-pupil over een Nederlands paspoort beschikte en inviteerde hem naar Nederland. Ron vroeg mij of ik zin had in Nederland te komen ballen, en omdat ik toch niets om handen had ben ik gekomen. Jimmy speelde vorig seizoen niet veel, de competitie was al halverwege en bovendien hield een lastige knieblessure hem lang aan de kant. In de pas begonnen competitie behoort hij tot het basis vijftal van nieuwe coach Bob Kloppenburg.

“Nederland lokte mij wel. Mijn vader is hier geboren en bovendien is Nederland qua gewoonten veel identieker aan Amerika dan bijvoorbeeld een land als Spanje of Italië”. De aanpassing aan de Nederlandse samenleving is dan ook vrij vlot verlopen.


Het grootste probleem voor Jimmy is waarschijnlijk de verveling: Mijn enige baan is trainen en spelen. Overdag slaap ik lang uit en winkel wat. Daarnaast moet ik eens per veertien dagen aan scholen van het voortgezet onderwijs basketbal geven in sporthal Vinkhuizen en geef ik soms een demonstratie voor verenigingen of in nieuwe sportzalen. Ik verveel me hier echt overdag”. De zomermaanden heeft Jimmy Dijkstra dan ook benut om terug te gaan naar zijn familie in Amerika. Ik was blij dat ik weer een tijdje in Amerika kon zijn. Financieel was ik daartoe overigens wel verplicht, omdat Donar slechts acht van de twaalf maanden in mijn levensonderhoud voorziet.”

Een eventuele invitatie voor het Nederlandse team zou Jimmy om dezelfde reden waarschijnlijk afwijzen. “Ik wil in de zomer terug naar Amerika, terwijl het Nederlands team juist in de zomermaanden de meeste interlands speelt. Een principieel bezwaar tegen het spelen voor Nederland heb ik niet. Ik bezit een Nederlands paspoort en ben daarom gerechtigd in het vertegenwoordigende team uit te komen, ook al ben ik in Amerika geboren en spreek ik geen woord Nederlands.”

Mocht Jimmy Dijkstra ooit toch het oranje tricot aantrekken dan zou een situatie kunnen ontstaan als enige tijd geleden tijdens het spelen van het volkslied voorafgaande aan een interland. Nederlandse Amerikaan Danny Cramer luisterde aandachtig naar het spelen van het volkslied en hoorde pas achteraf van zijn ploegmakkers dat de organisatoren per ongeluk de B-kant van de plaat draaiden.

Veel van Nederland heeft Jimmy nog niet gezien. “Alleen als we een uitwedstrijd moeten spelen kom ik buiten Groningen. Daarnaast ben ik een keer met mijn oom, die in Grouw woont, naar Leeuwarden geweest en samen met Pete Miller en Hille van der Kooy (afkomstig van het Sneeker Menhir en momenteel spelend bij Celeritas ult Groningen) zijn we een paar keer wezen toeren.” Ik houd niet van reizen en ben helemaal niet geïnteresseerd in het bekijken van oude gebouwen of het bezoeken van musea. “Toen we aan het begin van dit seizoen in Berlijn waren voor het spelen van een aantal oefenwedstrijden, hebben de meesten een bezoek gebracht aan Oost-Berlijn. Ook toen ben ik niet mee geweest.” Het zal dan ook wel duidelijk zijn dat Jimmy Dijkstra niet net als vele basketballers uit Amerika in Nederland is gaan spelen om tegelijk wat van Europa te kunnen zien. “Misschien ga ik nog een keer naar Londen of Parijs. Ik weet het niet, zelfs in Amerika heb ik nog maar erg weinig gezien.”

Amerikaans spektakel

Jimmy is naar Nederland gekomen om te basketballen en logischerwijs gaat praten over basketbal hem gemakkelijk af. “Het gaat goed met het basketbal in Nederland. Het niveau is in vergelijking met vorig seizoen weer aanmerkelijk gestegen.” Grotendeels bepalend voor die niveaustijging is natuurlijk de komst van een hele schare basketballers uit Amerika: “De Amerikanen zorgen in de competitie voor het spektakel, om dat elk team twee Amerikanen en soms ook nog Nederlandse Amerikanen heeft, komen de Nederlandse spelers moeilijk aan bod. Door hard te trainen zullen echter ook de Nederlanders ons niveau kunnen halen. Van belang is echter dat de Nederlandse speler zijn „fundamentals” (basistechnieken) veel beter zal moeten beheersen. Daarom moet je beginnen bij de jeugd. Zet er een goede coach voor en je bereikt resultaten. De situatie is nu helaas dat alle goede coaches in de ere of eerste divisie zitten en de jeugd opgescheept zit met goedwillende pubers, als trainer-coach.”

Van landskampioen Kinzo verwacht Jimmy dit jaar erg veel. Ze hebben de beste Amerikaan in Joe Wallace en de beste Nederlandse Amerikaan in Al Faber. Naast deze spelers loopt er nog meer klasse in de personen van Wells (ex NBA prof), Fopma, Pluim, Cramer, Kip en Kruidhof. Ze worden zeker Nederlands kampioen en komen in de Europacup erg ver. Ik heb niet erg veel inzicht in het Europese basketbal, maar zoals Kinzo speelde tegen Maccabi Tel Aviv tijdens het Nationale Nederlanden toernooi in september lijken ze mij bijna niet te kloppen. De tegenstander moet Kinzo echter wel inspireren, want tegen Leverkusen (de Duitse kampioen, maar Europees gezien middelmatig) werd tijdens hetzelfde toernooi erg slecht gespeeld.

Ondanks een slechte competitiestart voorspelt Jimmy Donar een plaats bij de eerste vier. Onze coach van vorig jaar, Ron Mulder, propageerde aanvallend basketbal. Bob Kloppenburg is zijn tegenpool en adoreert defensief spel. Dat gaat nu nog ten koste van onze eigen aanval. In de loop van de competitie wordt onze aanval wel beter. We hebben klasse genoeg met Madkins, Miller, Zwiers en Zeilstra. Bovendien hebben we de pech al in de eerste wedstrijden Punch en Kinzo te ontmoeten. Ben je nog niet helemaal in vorm dan verlies je gegarandeerd van die teams.” Over de scheidsrechters wil Jimmy niet veel zeggen. “Er zijn prima fluiters, middelmatige en een heel stel slechte”. Over Piet Leegwater, algemeen beschouwd als een van Nederlands beste basketbalscheidsrechters en onder andere scheidsrechter in de Olympische finale Amerika-Joegoslavië, merkt Jimmv op: “Als hij Amerika-Joegoslavië of bijvoorbeeld Kinzo- Remington fluit, is hij goed. Fluit hij een wedstrijd tussen twee zwakkere teams, dan fluit hij erg ongeconcentreerd. Persoonlijk vind Ik Frank Blom de beste Nederlandse scheidsrechter.”

Als even later het onderwerp sponsoring ter sprake komt, ontlokt dat Jimmy de volgende reactie: “Ze zeggen dat Kinzo het kampioenschap heeft gekocht. Dat klopt, maar het had ook de durf om geld te investeren.” De kans dat het basketbal in Nederland instort door het verdwijnen van sponsors acht Jimmy Dijkstra erg klein: “Een bedrijf krijgt door middel van sponsoring een prachtig stuk reclame. Al met al neemt dat natuurlijk niet weg, dat de clubs wel zullen moeten streven naar een situatie waarin zonder hulp van een sponsor kan worden gedraaid.”

Zondag saai

Het gesprek loopt dan tegen zijn einde. Jimmy vertelt nog dat hij de steen bij Warns heeft gezien en het onbegrijpelijk vindt dat de slag tussen Friezen en Hollanders daar nog ieder jaar wordt herdacht, als Kees Akerboom op schot is, beschouwt Jimmy hem als Nederlands beste basketballer, terwijl hij de zondag betitelt als de allersaaiste dag in Nederland omdat er dan helemaal niets te beleven is. We nemen afscheid met een „tot ziens”, waar hij nog aan toevoegt:”Ik ga maar weer eens winkelen.”