Bob Heuts: De ‘Blonde Pijl’ van BS Leiden


Bob Heuts

De Nederlandse-Amerikaan Bob Heuts speelde slechts twee seizoenen in Nederland. Hij kwam uit voor BS Leiden, hoewel Levi’s Flamingo’s hem ontdekt had. De Haarlemmers kozen uiteindelijk voor Eric Dompeling. Heuts maakte vooral in zijn eerste jaar veel indruk.

Ondanks een aantal schorsingen wilde bijna ieder eredivisieteam hem graag inlijven. Heuts koos echter – mede op aandringen van zijn vrouw – voor een terugkeer naar Amerika om daar te werken aan zijn maatschappelijke carrière.

Indonesië, Nederland en Amerika

De voormalige aanvoerder en het ‘gezicht’ van BS Leiden werd geboren in Indonesië , maar verhuisde al vroeg met zijn ouders naar Amsterdam. Gedurende zeven jaar verbleef het gezin in Nederland, waarna men naar Chicago vertrok, om later zich te vestigen in North Carolina. Heuts hierover: “Als je gewend bent aan Indonesië, dan is Nederland heel klein. Daar was zoveel ruimte. Hier woon je op elkaar. Mijn ouders wilden wel eens zien hoe het er in Amerika uit zag.”

Heuts ging naar school, leerde snel de taal en paste zich vrij gemakkelijk aan aan het Amerikaanse leven. Daarmee was onverbrekelijk het basketball verbonden. Op High School kon Heuts er – hij was toen al 1 meter 98 – dan ook niet onderuit. Basketball werd zijn sport. Dat ging overigens niet zo snel – in het begin had hij weinig interesse in de sport – maar toen hij moest invallen bij een hoger team werd hij gegrepen door het spelletje.

Daarna voltrok zijn carrière zich in een hogere versnelling. In zijn derde jaar speelde Heuts in plaats van in het junior team al in het varsity team. Heuts kon kiezen uit verschillende colleges, maar zijn voorkeur ging uit naar North Carolina State University in Raleigh.

Van Links naar rechts: Bob Heuts, Mike Gillespie, Rick Holdt, Mark Balbach, Bill Benson en freshman coach Eddie Biedenbach

Van Links naar rechts: Bob Heuts, Mike Gillespie, Rick Holdt, Mark Balbach, Bill Benson en freshman coach Eddie Biedenbach

North Carolina State

Vanaf het begin kreeg hij redelijk veel speeltijd. Heuts trainde in de zomer keihard door. Dit vertaalde zich in een basisplaats in zijn sophomore jaar. In september 1971 werd Heuts samen met ploeggenoot Paul Coder gearresteerd in een park vlak bij de campus omdat de agenten een verdacht zakje zagen liggen in hun auto. Het bleek om vijf ons marihuana te gaan. De twee spelers besloten zich terug te trekken uit het basketballteam om de schade voor de universiteit zo klein mogelijk te houden. Coach Norman Sloan hulde zich in stilzwijgen. De rechter oordeelde in januari 1972 dat beide spelers vrijuit gingen omdat het een illegale actie van de plaatselijke politie betrof. De 20-jarige Heuts en Coder mochten weer terugkomen  in het team van coach Sloan en Heuts behield zijn positie als starter bij North Carolina State. Hij zou in 1973 met succes afstuderen.

Bob Heuts bij North Carolina State

Bob Heuts bij North Carolina State

BS Leiden

BS Leiden verraste in de zomer van 1973 met de aankondiging dat ze een Amerikaan met een Nederlands paspoort hadden aangetrokken: Bob Heuts. In eerste instantie had Levi’s Flamingo’s Bob Heuts op de korrel, maar de Haarlemmers lieten Heuts lopen omdat hij Amerikaan zou zijn. De Leidse belangstelling was voor Bob Heuts een mooie kans om terug te komen naar Nederland. hij had hier nog veel familie wonen, die hij zodoende weer kon bezoeken.

Een dunk van Bob Heuts voor BS Leiden

Een dunk van Bob Heuts voor BS Leiden

In korte tijd wist hij de harten te veroveren van de Leidse fans door zijn fabelachtige inzet. Om die inzet, om zijn karakter en niet in het minst om zijn uitstekende spel – hij kon schieten, rebounden, het spel verdelen en was verdedigend ijzersterk – behoorde hij al snel tot de betere spelers in de eredivisie. Bij Leiden werd hij onder coach Rob de Wit direct aanvoerder van het team.

In december ging hij even terug naar Amerika om te trouwen. Met de jaarwisseling was hij met zijn kersverse bruid Cindy terug in Leiden waar hij een woning had in de Merenwijk. In januari betrokken ze een woning in Noordwijk. Cindy Heuts zette zich direct enthousiast in om een aantal jonge meisjes op te leiden als cheerleaders voor de thuiswedstrijden van Leiden.

In maart 1974 werd Bob Heuts van het veld gestuurd omdat hij tijdens de wedstrijd BS Leiden – Raak Punch Eric van Woerkom een klap in het gezicht zou hebben verkocht. In april kwam de uitspraak  van de NBB. Heuts werd geschorst voor acht wedstrijden en kreeg ook nog eens acht wedstrijden voorwaardelijk. Daarnaast moest hij zijn aanvoerderschap neerleggen. Leiden ging direct in beroep tegen de uitspraak. Heuts besloot zich terug te trekken uit de selectie van het Nederlands team, niet alleen omdat hij verbolgen was over de schorsing maar ook omdat hij bang was zijn Amerikaanse nationaliteit te verliezen.

Hij sloot het seizoen af als derde op de topscorerslijst en had de meeste assists en steals in de competitie. Hij werd gekozen in het ‘All Defense Team’.

Gelukkig voor Heuts en Leiden werd de straf gehalveerd. Toch zou hij bij de start van het nieuwe seizoen eerst zijn schorsing moeten uitzitten. De marktwaarde van Heuts daalde door dit voorval niet. Levi’s Flamingo’s, Raak Punch, Transol RZ, Kinzo en Sperry Remington boden veel geld voor een transfer van Heuts. Toch bleef hij Leiden trouw onder meer door de goede verstandhouding die hij had met het bestuur.

Bob Heuts schiet in de wedstrijd tegen Frisol

Bob Heuts schiet in de wedstrijd tegen Frisol

Het seizoen 1974-1975 begon voor Heuts met die vier wedstrijden schorsing. Zijn terugkeer in de ploeg werd gevierd met een historische zege op Levi’s Flamingo’s. Toch liep het minder goed. Heuts speelde vaak gevaarlijk agressief  en was zoekende naar zijn oude topvorm. Tijdens het kersttoernooi van Gerard de Lange liep Heuts tegen een tweede schorsing op na opmerkingen tegen scheidsrechter Van Dishoek. Het werd één wedstrijd plus de vier resterende voorwaardelijke wedstrijden die nog op zijn lijst stonden.

Zo moest BS Leiden aan de strijd in de kampioenspoule beginnen zonder hun ‘motor’ Bob Heuts. Dit kostte Leiden zeker een aantal overwinningen. Pas toen Heuts weer in zijn oude doen was, kon Leiden zodanig vlammen dat een opmerkelijk eindsprint mogelijk werd. Tot vlak voor zijn vertrek bepaalde Heuts op die manier het ‘gezicht’ van BS Leiden.

Bob Heuts speelde zijn laatste wedstrijd tegen Transol RZ. Met 26 punten nam hij afscheid van Leiden en Nederland. De Leidsche club had zijn vertrek niet aangekondigd, dus vertrok de ‘blonde pijl’ van BS Leiden met stille trom.

Terug naar de States

Lang bestond er twijfel of Heuts er nog een jaartje aan vast zou plakken, maar Heuts hakte de knoop voor zijn laatste wedstrijd definitief door. Bij die beslissing speelde de stem van zijn vrouw Cindy – van wie bekend was, dat ze het in Nederland niet naar haar zin had – een belangrijke rol. Ook jammer voor Theo Kinsbergen (Kinzo) en Jan Massaro (Buitoni) die tot het laatste moment probeerden Bob Heuts in te lijven.

Heuts keerde terug naar North Carolina en ging op de tabaksplantage van zijn schoonvader in Franklin County werken. In de weekeinden coachte hij een jeugdteam. Uit angst voor de veranderingen die zouden komen in de tabaksteelt, besloot Heuts echter carrière te maken in de publieke sector.

Na negentien jaar even terug in Nederland

Negentien jaar lang zag Heuts geen kans om Nederland te bezoeken, maar in april 1994 kwam hij even weer terug. Het duurde zo lang omdat zijn kinderen te klein waren en hij het te druk had met zijn werk. De ware reden van het bezoek was dat hij zijn kinderen wilde laten zien hoe de Nederlanders leven. Daarom geen toeristische attracties maar het bezoeken van familie en oude vrienden; en verder de kinderen kennis  laten maken met de cultuur en geschiedenis van Nederland. Want, zo liet Heuts weten: “in tegenstelling tot Amerika hebben we hier toch met een lange geschiedenis te maken.”

Verder  verloop van zijn carrière

Zijn verdere carrière bracht hem naar Lee County, waar hij als directeur van Lee County Economic Development Corporation aan de slag ging. Heuts werkte zowel in de private als de publieke sector,  met als doel zoveel mogelijk business en industrie aan te trekken om de werkgelegenheid te verhogen in Lee County. Dat lukte ondermeer met Caterpillar, Coty en 3M.

In augustus 2012 besloot hij dat het tijd was om met pensioen te gaan, na 16 jaar werkzaam geweest te zijn voor Lee County, maar in november 2012 kwam hij daar op terug nadat hij na wat aandringen besloot het aanbod van het naburige Beaufort County aan te nemen om voor deze county de economische ontwikkelingen aan te sturen als directeur van de Beaufort County Economic Development Commission.

Still playing the game

In de zomer van 2011 won Bob Heuts de zilveren basketballmedaille  in de 2011 Summer National Senior Games, die werden gehouden in Houston, Texas. Hij speelde toen in de categorie van 60 tot 64 jarigen, welke bestond uit 23 teams afkomstig uit de gehele Verenigde Staten.  Heuts en zijn maten hadden voordien het ‘State’ kampioenschap van North Carolina gewonnen.

Van links naar rechts: Bob Heuts, Al Faber, Lin Green, Arnold Nicholson en Jim Groves.

Van links naar rechts: Bob Heuts, Al Faber, Lin Green, Arnold Nicholson en Jim Groves.

Zijn team ‘Land of  Waterfalls’ bestond uit Arnold Nicholson, Jay Norris, Lin Green, Jim Groves en ….. een oude bekende, ons aller Al Faber, de noeste werker van weleer. Volgens Heuts en Faber hadden ze bijna het goud gewonnen, maar een buzzerbeater in de verlenging bezorgde een team uit Missouri de titel.

Bronnen: Archief Leidsch Dagblad, Dagblad De Tijd, The Washington Dailynews en The Sanford Herald

De eerste Nederlandse club actief op een Europees podium


Nice 1947:DED tegen Sainte Maria la Gulllotlère 13-41. Nummer 3 Jan Aldenberg en links Berkhout tegen de Fransman Coueriot

Nice 1947:DED tegen Sainte Maria la Gulllotlère 13-41. Nummer 3 Jan Aldenberg en links Berkhout tegen de Fransman Coueriot

DED Amsterdam was de eerste Nederlandse club die in 1947 acte de presence mocht geven op een groot internationaal toernooi, waaraan ook een aantal Europese topploegen deelnam. Er werd in de jaren veertig en vijftig nog geen Europa Cup georganiseerd. Die kwam pas in 1958. Deze internationale toernooien mogen dan ook worden gezien als de voorlopers van de latere Europa Cups.

Nadat het Nederlandse Heren team bij de Europese kampioenschappen van 1946 in Genève een goede indruk had achtergelaten – Nederland reikte tot de zesde plaats – werd de  kersverse Nederlandse kampioen DED uitgenodigd deel te nemen aan internationale wedstrijden in Nice. Acht landen waren hier vertegenwoordigd.

De club DED

Het clublogo van DED

Het clublogo van DED

De ‘Koninklijke’ DED werd in 1909 opgericht als korfbalvereniging. Als tenue werd gekozen voor een wit shirt en een zwarte broek: “Dit zijn de kleedingsonderdeelen die eenieder, rijk dan wel arm in den kast heeft liggen”.

De clubnaam is een afkorting van ‘De Eerste Driejarige’, een HBS-school die door de mannen van het eerste uur werd bezocht. Een aantal jaren vóór de Tweede Wereldoorlog kreeg de club een afdeling die zich op basketball ging richten. Tot dat moment beoefende alleen AMVJ die sport. DED is dus de op één na oudste basketballvereniging van Nederland.

DED had veel succes in de jaren veertig en vijftig. Ze wonnen in 1938 de door een Amsterdamse Basketball Commissie georganiseerde competitie (de eerste in Nederland). Daarna volgde in 1946 een kampioenschap in de ABB (de Amsterdamse Basketball Bond), waarna de club de Nederlandse titel binnenhaalde. Om het kampioenschap werd destijds nog in toernooivorm gespeeld.

DED ging verder met het verzamelen van kampioenschappen in de in 1947 opgerichte NBB. Het lukte DED om maar liefst acht maal het landskampioenschap binnen te halen; de laatste titel in het seizoen 1957-1958. Lange tijd was er geen club die zoveel titels voor zich had opgeëist.

In het seizoen 1973-1974 baarde de club opzien, omdat er zonder sponsor en zonder Amerikanen in de ere-divisie werd gespeeld. Volgens DED-coryfee Dick Rengers: “Die laatste jaren in de hoogste klasse waren echt het summum. Sponsors vonden wij kapitalistische onzin en we wilden bewijzen dat we goed genoeg waren om de buitenlandse sterren te trotseren.”

Het was overigens ook een tijd waarin nieuwe leden alleen werden toegelaten als ze met behulp van een test konden aantonen dat ze het socialisme een warm hart toedroegen.

DED leverde veel internationals, onder anderen Henk en Jan Aldenberg, Wim Kunnen, Berkhout, Freek en Cor Brandt, Cupido, De Jonge, Piet Ouderland, Ton Boot en Jan Sikking. Verder speelden er coryfeeën als Hennie Blom en Mart Smeets.

Het toernooi te Nice 1947

DED op het toernooi te Nice 1947 Staand van links naar rechts H. Aldenberg, W.van Someren, J. Aldenberg, E. Bakker, Heythekker – gehurkt C. Brandt, F. Brandt, Berkhout, W. Kunnen en B. Brandt

DED op het toernooi te Nice 1947 Staand van links naar rechts H. Aldenberg, W.van Someren, J. Aldenberg, E. Bakker, Heythekker – gehurkt C. Brandt, F. Brandt, Berkhout, W. Kunnen en B. Brandt

Ditmaal zwoegden er geen wielrenners door de straten van Nice maar bestreden de beste basketballers van Europa elkaar in het grootste en sterkste toernooi van Europa. Het toernooi werd gehouden in de open lucht met op de achtergrond de stranden van de Middellandse Zee.

De deelnemende teams waren: de Franse clubs Sainte Maria la Guillotlière en A.S. Monaco, het Italiaanse Virtus  Bologna, uit België Les Semailles de Bruxelles, de Zwitserse ploeg van Club Athlétique de Genève, Dolobran Athletique Club uit Engeland, Oost Europa was vertegenwoordigd door het Tsjechoslowaakse Sparta Praag en de Nederlandse kampioen het Amsterdamse DED.

DED zou in dit veld als zevende eindigen. Dat lijkt misschien weinig eervol maar de DED-ers hadden toch een goede indruk achtergelaten. Vooral in de eerste wedstrijd tegen het Franse topteam Sainte Maria la Guillotlière trokken de Amsterdammers goed van leer. Na aanvankelijk met 4-0 te hebben achtergestaan, wist DED terug te komen tot 8-8. De Fransen moesten alle zeilen bij zetten om bij de rust een 13-8 voorsprong te verkrijgen. Na de rust konden de Amsterdammers het tempo van de Fransen niet meer bijhouden en moesten dan ook met een 41-13 nederlaag het veld ruimen.

Toch hadden de DED-ers lering getrokken uit deze wedstrijd. Men ging zoals al de andere ploegen een zone-verdediging toepassen. In Nederland werd er in die tijd alleen man-to-man gespeeld. Wel werd van het Belgische Les Semailles de Bruxelles en het Franse A.S. Monaco verloren, doch het lukte DED beide ploegen onder de twintig punten te houden.

Henk Aldenberg vertelde: “Het Franse Sainte Maria la Guillotlière verraste ons met een prima spelletje, wat te vergelijken was met het superieure spel, dat wij vaak hebben gezien van de Amerikaanse militairen in ons land. St. Maria zou dan ook in de Amerikaanse competitie geen gek figuur slaan.”

Eindstanden
Poule A:
1. Sainte Maria la Guillotlière
2. Les Semailles de Bruxelles
3. A.S. Monaco
4. DED Amsterdam

Poule B:
1. Virtus Bologna
2. Sparta Praag
3. Club Athlétique de Genève
4. Dolobran Athletique Club.

Sainte Maria la Guillotlière en Virtus Bologna speelden de finale. De Italianen waren lang niet opgewassen tegen de Franse ploeg en verloren derhalve met 32-11 (rust 16-0). Doordat het Belgische Les Semailles de Bruxelles en de Tsjechen van Sparta Praag in hun poule de tweede plaats bezetten, moesten deze teams om de derde prijs spelen. Na een spannende wedstrijd trokken de Spartanen uit Praag aan het langste eind.

Hierna traden Club Athlétique de Genève uit Zwitserland en het Franse team van Monaco in het veld om uit te maken wie de vijfde zou bezetten. Dankzij de Franse scheidsrechters werd Monaco winnaar, daar het op een kritiek moment – toen de Zwitsers met één punt voorsprong de leiding hadden – drie vrije worpen ten onrechte toegewezen kreeg, die alle drie werden benut. Hierdoor werden de Zwitsers gedupeerd en uit hun spel gebracht. De 38-31 zege van de  Fransen is hiermee verklaard.

De laatste wedstrijd tussen het Engelse Dolobran Athletique Club en de Nederlandse ploeg van DED werd door DED met 25-21 gewonnen, nadat de Amsterdammers de rust ingingen met een 9-8 voorsprong.

Henk Aldenberg blikte nog even terug : “We hebben hier echt veel kunnen leren en zullen ook in Holland de zone-defence moeten gaan spelen, anders zullen de talenten die we hebben, zich nooit tot dit internationale peil kunnen opwerken. In de zone-defence ligt de toekomst van het Nederlandse basketball.”

Tot slot de uitslagen van de gespeelde wedstrijden.
Finale: Sainte Maria la Guillotlière -Virtus Bologna 32-11
Om de derde plaats: Sparta Praag – Les Semailles de Bruxelles 20-17
Om de vijfde plaats: A.S. Monaco – Club Athlétique de Genève 38-31
Om de zevende plaats: DED Amsterdam – Dolobran Athletique Club 25-21

Bronnen: Dagblad De Waarheid, De Tijd en de Telegraaf